Lögvísi

Íslenskar réttarheimildir liggja á dreif. Lagasafnið er á althingi.is, reglugerðir á reglugerd.is og island.is, dómar hjá dómstólunum og úrskurðir kærunefnda á stjornarradid.is. Hver vefur hefur sína leit og engin þeirra talar saman.

Lögfræðingur sem leitar að fordæmi þarf því að fara á fjóra staði og vita fyrirfram hvað hann leitar að. Síðan þarf hann að lesa heilar úrlausnir til að sjá hvort þær eiga erindi.

Ein fyrirspurn leitar samtímis í lögum, reglugerðum, dómum og úrskurðum fjögurra kærunefnda. Leitin skilur íslenskar beygingar og samheiti, svo réttu málin finnast þótt orðalagið sé annað en í textanum sjálfum.

Niðurstöður koma ekki sem svartexti heldur sem tafla sem má raða og sía eins og hvert annað vinnuskjal. Dálkar töflunnar ráðast af fyrirspurninni sjálfri: spurning um fíkniefnamál skilar dálkum um magn og styrkleika, spurning um vernd skilar dálkum um upprunaland og verndarform.

Heildartexti laga og reglugerða er í kerfinu, brotinn niður í kafla, greinar og málsgreinar. Reglugerðir eru sameinaðar úr reglugerd.is og island.is, svo ekki þarf að fletta upp á tveimur stöðum.

Við hverja grein og hverja málsgrein sést hve margar úrlausnir vísa í nákvæmlega það ákvæði, og hvort því var beitt eða hafnað. Listinn opnast og notandinn fer beint í úrlausnirnar. Tengingin liggur í báðar áttir: úr ákvæði í dómaframkvæmd, og úr úrlausn í þau ákvæði sem hún byggir á.

Greinargerðir frumvarpa fylgja þar sem þær eiga við. Kerfið sækir þær í þingskjöl Alþingis og staðfestir hvert brot orðrétt gagnvart heimildinni áður en það birtist. Það sem ekki staðfestist er fellt út, ekki birt með fyrirvara.

Stjórnvald sem tekur íþyngjandi ákvörðun verður að byggja hana á eigin mati. Kerfi sem semur drög að úrskurði færir þá ábyrgð í reynd yfir á vélina, þótt hún sitji formlega áfram hjá stjórnvaldinu.

Lögvísi semur hvorki lögfræðilega ráðgjöf, minnisblöð, álit né drög að úrskurðum. Kerfið gerir heimildirnar finnanlegar og hverja fullyrðingu rekjanlega, en ályktunina dregur notandinn. Í lögfræðilegri vinnu er rangt svar verra en ekkert svar, því sá sem ráðleggur ber ábyrgðina.

Af sömu ástæðu er Lögvísi ekki spjallmenni. Opið spjallviðmót tekur við fyrirspurnum sem kerfið var ekki hannað fyrir, og þar er hættan á villum mest. Afmarkað viðmót hefur minna áhættuyfirborð, bæði tæknilega og faglega.

Sama röksemd gildir gagnvart reglugerð Evrópusambandsins um gervigreind. Því þrengra og gagnsærra sem hlutverk kerfis er, því lægri verður áhættuflokkun þess og því einfaldara er fyrir stjórnvald að rökstyðja notkun þess. Mat gagnvart reglugerðinni liggur fyrir, ásamt mati á áhrifum á persónuvernd, skrá yfir undirvinnsluaðila, áhættuskrá og öryggisúttekt.

• Python
• FastAPI
• PostgreSQL
• pgvector
• Supabase
• Cohere
• Anthropic Claude
• Next.js
• React
• TypeScript
• Tailwind CSS
• Vercel
• Render

Leitar aðeins í opinberum réttarheimildum. Kerfið semur hvorki lögfræðilega ráðgjöf né drög að úrskurðum.